Trong Bài Giảng Trên Núi vĩ đại, Chúa Giê-xu đã công bố một loạt những tuyên bố đảo lộn mọi giá trị thế gian, được biết đến với tên gọi “Tám Mối Phước”. Mối phước thứ ba trong Ma-thi-ơ 5:5 là một viên ngọc quý, ẩn chứa sự mặc khải sâu sắc về bản tính của Đức Chúa Trời và phẩm chất của những công dân Nước Thiên Đàng: “Phước cho những kẻ nhu mì: vì sẽ hưởng được đất!” (Ma-thi-ơ 5:5, Kinh Thánh Tin Lành Việt Ngữ 1925). Câu Kinh Thánh ngắn gọn này không chỉ là một lời hứa tương lai, mà còn là một lời tuyên chiến với triết lý sống “mạnh được yếu thua” của thế gian, đồng thời vẽ nên chân dung một Cơ Đốc nhân đích thực.
Để hiểu thấu đáo lời dạy này, trước hết chúng ta phải giải nghĩa từ then chốt: “nhu mì”. Trong nguyên văn Hy Lạp, từ được sử dụng là “πραΰς” (praus), đôi khi cũng được dịch là “khiêm nhường”, “hiền lành” hay “dịu dàng”. Tuy nhiên, ý nghĩa của nó vượt xa khái niệm về tính cách yếu đuối hay thụ động. Trong văn hóa Hy Lạp cổ đại, từ này được dùng để mô tả:
1. Sức mạnh được kiểm soát: Như một con ngựa chiến khổ luyện, vốn dũng mãnh nhưng hoàn toàn vâng phục ý chủ. Sự nhu mì không phải là không có sức mạnh, mà là sức mạnh được kỷ luật và đặt dưới sự điều khiển đúng đắn.
2. Thái độ đúng đắn đối với Đức Chúa Trời và người khác: Đó là tinh thần không tự cao, không cậy sức mình, nhận biết mình hoàn toàn lệ thuộc vào Đức Chúa Trời. Đồng thời, đó là thái độ dịu dàng, kiên nhẫn, không trả đũa khi bị xúc phạm.
Trong Cựu Ước, từ tương đương trong tiếng Hê-bơ-rơ là “עָנָו” (anav), thường chỉ về người nghèo khó, khiêm nhường, và hoàn toàn trông cậy vào Đức Giê-hô-va, trái ngược với kẻ kiêu ngạo cậy vào sức mình (Xa-cha-ri 9:9). Như vậy, “nhu mì” là phẩm chất kép: khiêm nhường trước mặt Đức Chúa Trời và dịu dàng với người lân cận.
Chúa Giê-xu không đưa ra một giáo lý mới lạ, nhưng Ngài đang làm ứng nghiệm và mặc khải trọn vẹn hơn Lời trong Cựu Ước. Cụm từ “sẽ hưởng được đất” là một trích dẫn trực tiếp từ Thi Thiên 37:11: “Song những kẻ nhu mì sẽ nhận được đất, và khoái lạc về sự bình an dư dật.” Đây là một chủ đề xuyên suốt Kinh Thánh.
Trong Cựu Ước, “đất” trước hết chỉ về Đất Hứa Ca-na-an, nơi Đức Chúa Trời ban cho dân Y-sơ-ra-ên làm cơ nghiệp. Tuy nhiên, ý nghĩa thiêng liêng và cuối cùng của nó vượt xa một mảnh đất địa lý. Nó nói đến:
- Sự thừa hưởng phước hạnh, sự bình an và sự hiện diện của Đức Chúa Trời (Thi Thiên 25:13).
- Vương quốc đời đời của Đấng Mê-si (Đa-ni-ên 7:27).
- Trời mới đất mới mà con cái Đức Chúa Trời sẽ cai trị cùng với Đấng Christ (Khải Huyền 5:10).
Lời hứa “hưởng đất” trong Thi Thiên 37 được đặt trong bối cảnh tương phản giữa người ác tạm thời thịnh vượng và người công bình bị áp bức. Đức Chúa Trời hứa rằng, cuối cùng, người nhu mì, công bình – chứ không phải kẻ hung bạo, kiêu ngạo – mới là người chiến thắng và thừa hưởng cơ nghiệp đời đời. Chúa Giê-xu xác nhận và nâng lời hứa này lên một tầm cao mới trong Nước Trời.
Phẩm chất “nhu mì” không phải là một lý thuyết trừu tượng, nhưng được bày tỏ trọn vẹn nơi chính Con Đức Chúa Trời. Chúa Giê-xu tuyên bố về chính mình: “Hãy gánh lấy ách của ta, và học theo ta; vì ta có lòng nhu mì, khiêm nhường; thì linh hồn các ngươi sẽ được yên nghỉ.” (Ma-thi-ơ 11:29). Sự nhu mì của Ngài được thể hiện qua:
- Sự nhập thể khiêm hạ: Từ ngôi cao trời xuống thế làm người, sinh ra trong cảnh nghèo khó (Phi-líp 2:6-8).
- Thái độ đối với người yếu đuối: Ngài tiếp nhận trẻ em (Mác 10:14-16), chữa lành người bệnh, và tha thứ cho kẻ phạm tội (Giăng 8:1-11).
- Sự chịu đựng không trả thù: “Người bị rủa mà chẳng rủa lại, chịu nạn mà không hề ngăm doạ, nhưng cứ phó mình cho Đấng xử đoán công bình.” (I Phi-e-rơ 2:23). Đỉnh điểm là trên thập tự giá, Ngài cầu nguyện: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết mình làm điều gì.” (Lu-ca 23:34).
- Sự vâng phục trọn vẹn: “Dầu vậy, chẳng phải ý muốn ta, mà là ý muốn Cha ta!” (Ma-thi-ơ 26:39).
Chúa Giê-xu là Đấng hoàn toàn nhu mì, và chính Ngài là Đấng sẽ “hưởng đất” cách trọn vẹn. Mọi quyền cai trị đã được ban cho Ngài (Ma-thi-ơ 28:18). Vì vậy, khi Chúa Giê-xu tuyên bố “phước cho những kẻ nhu mì”, Ngài đang mời gọi chúng ta bước vào chính con đường và bản tính của Ngài.
Vậy, Ma-thi-ơ 5:5 dạy chúng ta điều gì cụ thể? Nó vạch ra một lối sống nghịch lý nhưng đầy quyền năng cho Cơ Đốc nhân.
1. Đối Với Đức Chúa Trời: Thái Độ Của Sự Vâng Phục Tuyệt Đối.
Người nhu mì trước hết phải là người “khó nghèo trong lòng” (Ma-thi-ơ 5:3) – nhận biết sự trống rỗng, thiếu thốn thuộc linh của mình và hoàn toàn trông cậy vào ân điển Chúa. Họ không tranh giành quyền kiểm soát cuộc đời mình với Đấng Tạo Hóa, nhưng thưa rằng: “Xin ý Cha được nên”. Sự nhu mì thể hiện qua đời sống cầu nguyện, nghiên cứu Lời Chúa với tấm lòng dễ dạy, và vâng theo sự dẫn dắt của Thánh Linh ngay cả khi đi ngược lại ý muốn tự nhiên.
2. Đối Với Chính Mình: Sự Tự Chủ Và An Nghỉ Nội Tâm.
Người nhu mì không bị điều khiển bởi cơn tức giận, lòng kiêu hãnh hay sự tham vọng ích kỷ. Họ có sự bình an nội tâm (“linh hồn được yên nghỉ” – Ma-thi-ơ 11:29) vì biết phó thác mọi sự cho Chúa. Họ không cần phải tự bênh vực mình cách điên cuồng, vì tin rằng “sự báo thù thuộc về Ta, Ta sẽ báo ứng, Đức Giê-hô-va phán vậy.” (Rô-ma 12:19, trích Phục Truyền 32:35).
3. Đối Với Người Khác: Tinh Thần Phục Vụ Và Tha Thứ.
Đây là phương diện thực tế nhất. Sự nhu mì bày tỏ qua:
- Lắng nghe nhiều hơn, nói ít hơn: “Mỗi người trong anh em phải mau nghe mà chậm nói, chậm giận.” (Gia-cơ 1:19).
- Đối xử dịu dàng với người yếu đuối, sai trái: “Hỡi anh em, nếu có ai bị sa vào lỗi lầm, thì anh em là kẻ có Đức Thánh Linh, hãy lấy lòng mềm mại mà sửa họ lại.” (Ga-la-ti 6:1).
- Từ bỏ quyền lợi cá nhân vì sự hòa thuận: “Hãy yêu kẻ thù nghịch, và cầu nguyện cho kẻ bắt bớ các ngươi.” (Ma-thi-ơ 5:44). Điều này không có nghĩa là không đứng về lẽ thật, nhưng là đấu tranh cho lẽ thật với thái độ yêu thương (Ê-phê-sô 4:15).
- Sẵn sàng tha thứ: Người nhu mì nhớ rằng mình đã được tha thứ nhiều bởi Đấng Christ, nên họ cũng dễ dàng tha thứ cho anh em mình (Cô-lô-se 3:13).
Thế gian quan niệm rằng chỉ có kẻ mạnh, kẻ quyết đoán, thậm chí tàn nhẫn mới có thể “hưởng đất” – chiếm hữu tài sản, địa vị, quyền lực. Nhưng Chúa Giê-xu tuyên bố điều ngược lại: chính người nhu mì mới là người thực sự chiến thắng cuối cùng. Đây là nghịch lý của thập tự giá: sự yếu đuối của Đức Chúa Trời mạnh hơn sức mạnh của loài người (I Cô-rinh-tô 1:25).
Sứ đồ Phao-lô minh họa điều này: “Vậy tôi vì cớ Đấng Christ, đành chịu trong sự yếu đuối, trong sự nhu mì, trong sự hoạn nạn... Vì khi tôi yếu đuối, ấy là lúc tôi mạnh mẽ.” (II Cô-rinh-tô 12:10). Sức mạnh thật sự của Cơ Đốc nhân không đến từ bản ngã, mà từ Đấng Christ ngự trong mình. Sự nhu mì mở cửa cho quyền năng của Thánh Linh hành động, vì chúng ta không còn cản trở Ngài bằng sự kiêu ngạo và ý riêng.
Lời hứa “sẽ hưởng được đất” có hai phương diện:
1. Ứng nghiệm thuộc linh và thực tế trong hiện tại:
- Hưởng sự bình an nội tâm ngay giữa những sóng gió cuộc đời (Phi-líp 4:7).
- Có được mối quan hệ đúng đắn với Đức Chúa Trời và người khác, đó là một “mảnh đất” phong phú của tình yêu thương và sự hiệp một.
- Trải nghiệm quyền năng Chúa trong đời sống khi chúng ta từ bỏ sự kiểm soát của bản thân.
- Ảnh hưởng và dẫn dắt người khác cách êm dịu thay vì áp chế. “Kẻ nhu mì khuyên dỗ được.” (Châm Ngôn 25:15, bản Diễn Ý).
2. Ứng nghiệm trọn vẹn trong tương lai:
Đây là niềm hy vọng cánh chung. Con cái Chúa, những người nhu mì theo gương Đấng Christ, sẽ cùng thừa kế cơ nghiệp đời đời. “Phước thay cho những kẻ nhu mì: vì sẽ hưởng được đất” cũng là lời hứa về sự sống lại, về trời mới đất mới, nơi họ sẽ cai trị với Đấng Christ (Khải Huyền 21:1-7, 22:5). Sự bức hại, thiệt thòi tạm thời ở đời này không thể so sánh với sự vinh hiển đời đời đang chờ đợi (Rô-ma 8:18).
Ma-thi-ơ 5:5 không phải là một lời khuyên đạo đức chung chung, mà là một lời tuyên bố đầy uy quyền về thực tại của Nước Thiên Đàng. Nó vạch trần sự dối trá của triết lý sống thế gian và mở ra một con đường mới – con đường của thập tự giá, của sự từ bỏ chính mình và vâng phục Đức Chúa Trời.
Chúa Giê-xu kêu gọi chúng ta học nơi Ngài sự nhu mì và khiêm nhường. Đây không phải là phẩm chất tự nhiên, nhưng là bông trái của Thánh Linh (Ga-la-ti 5:23). Chúng ta chỉ có thể trở nên nhu mì khi đứng dưới thập tự giá, nhận biết tội lỗi mình và ân điển bao la của Chúa, và để Thánh Linh biến đổi tâm trí mình mỗi ngày.
Lời hứa “sẽ hưởng được đất” là lời đảm bảo chắc chắn từ Đấng đã chiến thắng sự chết. Người nhu mì – người từ bỏ quyền “sở hữu” cuộc đời mình – lại trở thành người thừa kế cả thế giới (Rô-ma 4:13). Đó là nghịch lý tuyệt vời của Phúc Âm. Vậy, hãy bước đi trong sự nhu mì của Đấng Christ, với lòng tin chắc rằng, trong Ngài, chúng ta không phải là kẻ thua cuộc, mà là những người thừa kế vinh quang của Đức Chúa Trời.